{"id":7538,"date":"2023-08-10T15:32:20","date_gmt":"2023-08-10T08:32:20","guid":{"rendered":"https:\/\/vacif.com\/?p=7538"},"modified":"2024-06-24T04:02:15","modified_gmt":"2024-06-24T04:02:15","slug":"van-de-rui-ro-va-chien-luoc-bao-mat-cho-internet-of-things-iot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vacif.com\/en\/van-de-rui-ro-va-chien-luoc-bao-mat-cho-internet-of-things-iot\/","title":{"rendered":"V\u1ea4N \u0110\u1ec0, R\u1ee6I RO V\u00c0 CHI\u1ebeN L\u01af\u1ee2C B\u1ea2O M\u1eacT CHO INTERNET OF THINGS (IOT)"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u1ed5ng quan :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eafc \u0111\u1ebfn k\u1ef7 nguy\u00ean s\u1ed1 h\u00f3a, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a Internet of Things (IoT) &#8211; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb k\u1ebft n\u1ed1i v\u00e0 th\u00f4ng minh \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. T\u1eeb c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb gia \u0111\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u00e8n \u0111\u1ed9c l\u1eadp, nhi\u1ec7t k\u1ebf th\u00f4ng minh cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p ph\u1ee9c t\u1ea1p, IoT \u0111\u00e3 mang \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ti\u1ec7n l\u1ee3i v\u00e0 t\u1ed1i \u01b0u h\u00f3a ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y. Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i r\u1ed9ng r\u00e3i n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u00e0 r\u1ee7i ro nghi\u00eam tr\u1ecdng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3o m\u1eadt, m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng tinh vi v\u00e0 nguy c\u01a1 \u0111\u00e1nh c\u1eafp d\u1eef li\u1ec7u nh\u1ea1y c\u1ea3m. Trong ph\u1ea7n n\u00e0y, ch\u00fang ta s\u1ebd \u0111i s\u00e2u v\u00e0o nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u00e0 r\u1ee7i ro c\u1ee7a IoT, c\u00f9ng v\u1edbi c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o m\u1eadt c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1 h\u00f3a \u0111\u1ea7y ti\u1ec1m n\u0103ng n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u1ee5c l\u1ee5c :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>I. Thi\u1ebft b\u1ecb IoT l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>II. Nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3o m\u1eadt trong l\u0129nh v\u1ef1c IoT l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>III. C\u00e1ch b\u1ea3o m\u1eadt IoT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u1ed9i dung b\u00e0i vi\u1ebft :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>I. Thi\u1ebft b\u1ecb IoT l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.vacif.com\/2023\/08\/image-97.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7545\" style=\"width:763px;height:429px\" width=\"763\" height=\"429\" srcset=\"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-97.png 848w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-97-600x338.png 600w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-97-300x169.png 300w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-97-768x432.png 768w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-97-800x450.png 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 763px) 100vw, 763px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Thi\u1ebft b\u1ecb IoT (Internet of Things) l\u00e0 c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb v\u1eadt l\u00fd \u0111\u01b0\u1ee3c k\u1ebft n\u1ed1i v\u00e0o m\u1ea1ng internet \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u1edbi nhau ho\u1eb7c v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng kh\u00e1c m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1ef1 can thi\u1ec7p c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. Nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 b\u1ea5t k\u1ef3 \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0o t\u1eeb thi\u1ebft b\u1ecb \u0111i\u1ec7n t\u1eed nh\u01b0 \u0111i\u1ec7n tho\u1ea1i th\u00f4ng minh, m\u00e1y t\u00ednh b\u1ea3ng v\u00e0 m\u00e1y t\u00ednh c\u00e1 nh\u00e2n cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb h\u1eb9n gi\u1edd th\u00f4ng minh, c\u1ea3m bi\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, thi\u1ebft b\u1ecb gia \u0111\u00ecnh, xe h\u01a1i, m\u00e1y m\u00f3c c\u00f4ng nghi\u1ec7p, \u0111\u00e8n chi\u1ebfu s\u00e1ng th\u00f4ng minh v\u00e0 nhi\u1ec1u h\u01a1n n\u1eefa.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c trang b\u1ecb c\u1ea3m bi\u1ebfn, b\u1ed9 x\u1eed l\u00fd v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng k\u1ebft n\u1ed1i internet (th\u00f4ng qua Wi-Fi, Bluetooth, m\u1ea1ng di \u0111\u1ed9ng ho\u1eb7c c\u00e1c giao th\u1ee9c k\u1ebft n\u1ed1i kh\u00e1c). \u0110i\u1ec1u n\u00e0y cho ph\u00e9p ch\u00fang giao ti\u1ebfp v\u1edbi nhau v\u00e0 v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin, thu th\u1eadp d\u1eef li\u1ec7u m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng, v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c t\u00e1c v\u1ee5 t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u thu th\u1eadp \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Thi\u1ebft b\u1ecb IoT \u0111\u00e3 \u0111\u00f3ng m\u1ed9t vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c t\u1ea1o ra m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng th\u00f4ng minh v\u00e0 c\u1ea3i thi\u1ec7n hi\u1ec7u su\u1ea5t v\u00e0 hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c nh\u01b0 gia \u0111\u00ecnh, y t\u1ebf, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00f4ng nghi\u1ec7p, giao th\u00f4ng v\u1eadn t\u1ea3i v\u00e0 nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c kh\u00e1c. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c k\u1ebft n\u1ed1i r\u1ed9ng r\u00e3i c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u1eb7t ra c\u00e1c th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd d\u1eef li\u1ec7u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>II. Nh\u1eefng kh\u00eda c\u1ea1nh li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea3o m\u1eadt trong l\u0129nh v\u1ef1c IoT l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.vacif.com\/2023\/08\/image-98-1024x706.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7546\" style=\"width:654px;height:451px\" width=\"654\" height=\"451\" srcset=\"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98-1024x706.png 1024w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98-600x414.png 600w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98-300x207.png 300w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98-768x530.png 768w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98-1536x1059.png 1536w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-98.png 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 654px) 100vw, 654px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>Nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt n\u00e0y bao g\u1ed3m nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m sau \u0111\u00e2y:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>C\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt n\u00e0y bao g\u1ed3m c\u00e1c kh\u00eda c\u1ea1nh sau:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>C\u00e1c L\u1ed7 H\u1ed5ng (Vulnerabilities):<\/strong> C\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn lu\u00f4n l\u00e0 n\u1ed7i \u00e1m \u1ea3nh c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng v\u00e0 t\u1ed5 ch\u1ee9c. M\u1ed9t trong nh\u1eefng l\u00fd do ch\u00ednh khi\u1ebfn c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT d\u1ec5 d\u00e0ng b\u1ecb l\u1ed7 h\u1ed5ng l\u00e0 do h\u1ecd thi\u1ebfu kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ednh to\u00e1n \u0111\u1ec3 t\u00edch h\u1ee3p b\u1ea3o m\u1eadt. L\u00fd do kh\u00e1c l\u00e0 ngu\u1ed3n ng\u00e2n s\u00e1ch h\u1ea1n ch\u1ebf cho vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 ki\u1ec3m tra firmware b\u1ea3o m\u1eadt, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng b\u1edfi gi\u00e1 c\u1ea3 v\u00e0 chu k\u1ef3 ph\u00e1t tri\u1ec3n ng\u1eafn g\u1ecdn c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb. C\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ti\u00eau chu\u1ea9n d\u1ec5 b\u1ecb l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u0169ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn h\u00e0ng tri\u1ec7u thi\u1ebft b\u1ecb, nh\u01b0 minh ch\u1ee9ng b\u1edfi c\u00e1c s\u1ef1 c\u1ed1 Ripple20 v\u00e0 URGENT\/11. Ngo\u00e0i c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb, l\u1ed7 h\u1ed5ng trong \u1ee9ng d\u1ee5ng web v\u00e0 ph\u1ea7n m\u1ec1m li\u00ean quan \u0111\u1ebfn thi\u1ebft b\u1ecb IoT c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c h\u1ec7 th\u1ed1ng b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ph\u1ea7n M\u1ec1m \u0110\u1ed9c H\u1ea1i (Malware):<\/strong> M\u1eb7c d\u00f9 h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ednh to\u00e1n h\u1ea1n ch\u1ebf, ch\u00fang v\u1eabn c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c t\u1ed9i ph\u1ea1m m\u1ea1ng s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t c\u00e1ch hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong v\u00e0i n\u0103m qua. Ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i c\u1ee7a botnet IoT l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng bi\u1ebfn th\u1ec3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean nh\u1ea5t, v\u00ec ch\u00fang v\u1eeba \u0111a d\u1ea1ng v\u00e0 mang l\u1ea1i l\u1ee3i nhu\u1eadn cho c\u00e1c t\u1ed9i ph\u1ea1m m\u1ea1ng. Cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng n\u1ed5i b\u1eadt nh\u1ea5t l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 2016, khi Mirai \u0111\u00e3 l\u00e0m s\u1eadp c\u00e1c trang web v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5 l\u1edbn b\u1eb1ng c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t qu\u00e2n \u0111o\u00e0n c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng. C\u00e1c h\u1ecd ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i kh\u00e1c bao g\u1ed3m ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u00e0o ti\u1ec1n \u0111i\u1ec7n t\u1eed v\u00e0 ransomware.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>C\u00e1c Cu\u1ed9c T\u1ea5n C\u00f4ng M\u1ea1ng N\u00e2ng C\u1ea5p (Escalated Cyberattacks):<\/strong> C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb b\u1ecb nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng cho c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng t\u1eeb ch\u1ed1i d\u1ecbch v\u1ee5 (DDoS). C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb b\u1ecb chi\u1ebfm \u0111o\u1ea1t c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u01a1 s\u1edf t\u1ea5n c\u00f4ng \u0111\u1ec3 nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m v\u00e0o th\u00eam m\u00e1y t\u00ednh kh\u00e1c v\u00e0 che gi\u1ea5u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ed9c h\u1ea1i, ho\u1eb7c l\u00e0 \u0111i\u1ec3m v\u00e0o cho s\u1ef1 di chuy\u1ec3n ngang trong m\u1ea1ng doanh nghi\u1ec7p. Trong khi t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f3 v\u1ebb l\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau l\u1ee3i nhu\u1eadn h\u01a1n, c\u00e1c h\u1ec7 th\u00f4ng nh\u00e0 th\u00f4ng minh c\u0169ng \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea5t ng\u1edd c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0110\u00e1nh C\u1eafp Th\u00f4ng Tin v\u00e0 Ti\u1ebft L\u1ed9 Kh\u00f4ng Bi\u1ebft (Information Theft and Unknown Exposure):<\/strong> T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 b\u1ea5t c\u1ee9 th\u1ee9 g\u00ec li\u00ean quan \u0111\u1ebfn internet, c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb k\u1ebft n\u1ed1i gia t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c tuy\u1ebfn. Th\u00f4ng tin quan tr\u1ecdng v\u1ec1 k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed th\u00f4ng tin c\u00e1 nh\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u01b0u tr\u1eef v\u00e0 b\u1ecb nh\u1eafm m\u1ee5c ti\u00eau m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00f4ng bi\u1ebft \u0111\u1ebfn tr\u00ean nh\u1eefng thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0y.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Qu\u1ea3n L\u00fd v\u00e0 C\u1ea5u H\u00ecnh Thi\u1ebft B\u1ecb Sai L\u1ec7ch (Device Mismanagement and Misconfiguration):<\/strong> S\u1ef1 l\u01a1 l\u00e0 v\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt, vi\u1ec7c duy tr\u00ec m\u1eadt kh\u1ea9u k\u00e9m v\u00e0 qu\u1ea3n l\u00fd thi\u1ebft b\u1ecb kh\u00f4ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee7ng h\u1ed9 cho s\u1ef1 th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda n\u00e0y. Ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 thi\u1ebfu ki\u1ebfn th\u1ee9c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng tri\u1ec3n khai c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o m\u1eadt th\u00edch h\u1ee3p, trong khi c\u00e1c nh\u00e0 cung c\u1ea5p d\u1ecbch v\u1ee5 v\u00e0 nh\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea7n h\u1ed7 tr\u1ee3 kh\u00e1ch h\u00e0ng c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 b\u1ea3o v\u1ec7 t\u1ed1t h\u01a1n.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>III. C\u00e1ch b\u1ea3o m\u1eadt IoT<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/assets.vacif.com\/2023\/08\/image-99.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7547\" style=\"width:742px;height:472px\" width=\"742\" height=\"472\" srcset=\"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-99.png 780w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-99-600x382.png 600w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-99-300x191.png 300w, https:\/\/vacif.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2023\/08\/image-99-768x488.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 742px) 100vw, 742px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><strong>C\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5, c\u1ee5 th\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 c\u1ea7n thi\u1ebft \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00fang c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u00e0 kh\u00eda c\u1ea1nh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a IoT. Tuy nhi\u00ean, ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng m\u1ed9t s\u1ed1 th\u1ef1c ti\u1ec5n t\u1ed1t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Ch\u1ec9 \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t qu\u1ea3n tr\u1ecb vi\u00ean cho c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT:<\/strong> C\u00f3 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 qu\u1ea3n tr\u1ecb vi\u00ean cho c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT v\u00e0 m\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u vi\u1ec7c b\u1ecf s\u00f3t v\u00e0 ti\u1ebft l\u1ed9 b\u1ea3o m\u1eadt. H\u1ecd s\u1ebd ch\u1ecbu tr\u00e1ch nhi\u1ec7m \u0111\u1ea3m b\u1ea3o b\u1ea3o m\u1eadt thi\u1ebft b\u1ecb IoT, ngay c\u1ea3 khi \u1edf nh\u00e0. Vai tr\u00f2 n\u00e0y \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan tr\u1ecdng trong th\u1eddi gian thi\u1ebft l\u1eadp l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i nh\u00e0, khi c\u00e1c chuy\u00ean gia c\u00f4ng ngh\u1ec7 th\u00f4ng tin c\u00f3 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ea1n ch\u1ebf trong vi\u1ec7c b\u1ea3o m\u1eadt c\u00e1c m\u1ea1ng nh\u00e0 c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn m\u1ea1ng l\u00e0m vi\u1ec7c.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Ki\u1ec3m tra \u0111\u1ecbnh k\u1ef3 c\u00e1c b\u1ea3n v\u00e1 v\u00e0 c\u1eadp nh\u1eadt:<\/strong> C\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 l\u1edbn v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c trong l\u0129nh v\u1ef1c IoT. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y b\u1edfi v\u00ec l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb b\u1ea5t k\u1ef3 t\u1ea7ng n\u00e0o c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT. Ngay c\u1ea3 c\u00e1c l\u1ed7 h\u1ed5ng c\u0169 v\u1eabn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1edfi c\u00e1c t\u1ed9i ph\u1ea1m m\u1ea1ng \u0111\u1ec3 nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m v\u00e0o c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb, cho th\u1ea5y r\u1eb1ng c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb ch\u01b0a \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e1 c\u00f3 th\u1ec3 duy tr\u00ec tr\u1ea1ng th\u00e1i tr\u1ef1c tuy\u1ebfn trong th\u1eddi gian d\u00e0i.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>S\u1eed d\u1ee5ng m\u1eadt kh\u1ea9u m\u1ea1nh v\u00e0 duy nh\u1ea5t cho t\u1ea5t c\u1ea3 t\u00e0i kho\u1ea3n:<\/strong> M\u1eadt kh\u1ea9u m\u1ea1nh gi\u00fap ng\u0103n ng\u1eeba nhi\u1ec1u cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng. C\u00e1c tr\u00ecnh qu\u1ea3n l\u00fd m\u1eadt kh\u1ea9u c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng t\u1ea1o ra c\u00e1c m\u1eadt kh\u1ea9u duy nh\u1ea5t v\u00e0 m\u1ea1nh m\u1ebd m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u01b0u tr\u1eef trong \u1ee9ng d\u1ee5ng ho\u1eb7c ph\u1ea7n m\u1ec1m ch\u00ednh.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u01afu ti\u00ean b\u1ea3o m\u1eadt Wi-Fi:<\/strong> Ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n \u0111i\u1ec1u n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u00edch ho\u1ea1t t\u01b0\u1eddng l\u1eeda c\u1ee7a router, v\u00f4 hi\u1ec7u h\u00f3a WPS v\u00e0 k\u00edch ho\u1ea1t giao th\u1ee9c b\u1ea3o m\u1eadt WPA2, v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng m\u1eadt kh\u1ea9u m\u1ea1nh cho quy\u1ec1n truy c\u1eadp Wi-Fi. \u0110\u1ea3m b\u1ea3o c\u00e0i \u0111\u1eb7t b\u1ea3o m\u1eadt router c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng c\u1ee7a b\u01b0\u1edbc n\u00e0y.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Gi\u00e1m s\u00e1t h\u00e0nh vi m\u1ea1ng v\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb c\u01a1 s\u1edf (baseline):<\/strong> C\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f3 ph\u00e1t hi\u1ec7n. Bi\u1ebft v\u1ec1 h\u00e0nh vi c\u01a1 s\u1edf (t\u1ed1c \u0111\u1ed9, b\u0103ng th\u00f4ng th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, v.v.) c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb v\u00e0 m\u1ea1ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng theo d\u00f5i c\u00e1c s\u1ef1 sai kh\u00e1c g\u1ee3i \u00fd v\u1ec1 vi\u1ec7c nhi\u1ec5m ph\u1ea7n m\u1ec1m \u0111\u1ed9c h\u1ea1i.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u00c1p d\u1ee5ng ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n m\u1ea1ng:<\/strong> Ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u nguy c\u01a1 c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn IoT b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ea1o ra m\u1ea1ng \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT v\u00e0 m\u1ea1ng kh\u00e1c cho k\u1ebft n\u1ed1i c\u1ee7a kh\u00e1ch. Ph\u00e2n \u0111o\u1ea1n m\u1ea1ng c\u0169ng gi\u00fap ng\u0103n ch\u1eb7n s\u1ef1 lan truy\u1ec1n c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1ch ly c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 ng\u1eebng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u1ea3o m\u1eadt m\u1ea1ng v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng n\u00f3 \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ea3o m\u1eadt:<\/strong> C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y nguy hi\u1ec3m cho m\u1ea1ng, nh\u01b0ng m\u1ea1ng c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p b\u1ea3o m\u1eadt bao g\u1ed3m t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb k\u1ebft n\u1ed1i.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u1ea3o m\u1eadt s\u1ef1 h\u1ed9i t\u1ee5 gi\u1eefa IoT v\u00e0 \u0111\u00e1m m\u00e2y v\u00e0 \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u00e1m m\u00e2y:<\/strong> IoT v\u00e0 \u0111\u00e1m m\u00e2y ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch h\u1ee3p m\u1ed9t c\u00e1ch ng\u00e0y c\u00e0ng s\u00e2u. Quan tr\u1ecdng l\u00e0 xem x\u00e9t t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u1ec1 b\u1ea3o m\u1eadt c\u1ee7a t\u1eebng c\u00f4ng ngh\u1ec7 l\u00ean nhau. C\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p d\u1ef1a tr\u00ean \u0111\u00e1m m\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p b\u1ea3o m\u1eadt v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1eed l\u00fd b\u1ed5 sung cho c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb c\u1ea1nh IoT.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Xem x\u00e9t c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p v\u00e0 c\u00f4ng c\u1ee5 b\u1ea3o m\u1eadt:<\/strong> M\u1ed9t r\u00e0o c\u1ea3n l\u1edbn m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng \u0111\u1ed1i m\u1eb7t khi c\u1ed1 g\u1eafng b\u1ea3o v\u1ec7 h\u1ec7 th\u1ed1ng IoT c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng h\u1ea1n ch\u1ebf m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 tri\u1ec3n khai nh\u1eefng b\u01b0\u1edbc n\u00e0y. M\u1ed9t s\u1ed1 thi\u1ebft l\u1eadp thi\u1ebft b\u1ecb c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 quy\u1ec1n truy c\u1eadp b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 kh\u00f3 c\u1ea5u h\u00ecnh. Trong c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p nh\u01b0 v\u1eady, ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ed5 sung n\u1ed7 l\u1ef1c c\u1ee7a h\u1ecd b\u1eb1ng c\u00e1ch xem x\u00e9t c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p b\u1ea3o m\u1eadt cung c\u1ea5p b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111a t\u1ea7ng v\u00e0 m\u00e3 h\u00f3a \u0111i\u1ec3m cu\u1ed1i.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Xem x\u00e9t c\u00e1c giao th\u1ee9c kh\u00e1c nhau \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng b\u1edfi c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT:<\/strong> \u0110\u1ec3 truy\u1ec1n th\u00f4ng, c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb IoT kh\u00f4ng ch\u1ec9 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c giao th\u1ee9c internet, m\u00e0 c\u00f2n s\u1eed d\u1ee5ng m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c giao th\u1ee9c m\u1ea1ng kh\u00e1c nhau, t\u1eeb c\u00e1c giao th\u1ee9c Bluetooth v\u00e0 Near Field Communication (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 NFC) ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u1ebfn c\u00e1c giao th\u1ee9c nRF24, nRFxx, 443MHz, LoRA, LoRaWAN v\u00e0 giao th\u1ee9c quang, truy\u1ec1n t\u00edn hi\u1ec7u h\u1ed3ng ngo\u1ea1i. Ng\u01b0\u1eddi qu\u1ea3n tr\u1ecb c\u1ea7n hi\u1ec3u r\u00f5 to\u00e0n b\u1ed9 t\u1eadp h\u1ee3p giao th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng IoT c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>B\u1ea3o m\u1eadt vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng GPS nhi\u1ec1u:<\/strong> M\u1ed9t s\u1ed1 thi\u1ebft b\u1ecb v\u00e0 \u1ee9ng d\u1ee5ng IoT s\u1eed d\u1ee5ng GPS m\u1ed9t c\u00e1ch nhi\u1ec1u, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y mang theo nh\u1eefng r\u1ee7i ro b\u1ea3o m\u1eadt ti\u1ec1m n\u0103ng. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng n\u01a1i s\u1eed d\u1ee5ng h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb cho s\u1ea3n xu\u1ea5t, gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 c\u00e1c ch\u1ee9c n\u0103ng kh\u00e1c, c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u1ea3nh gi\u00e1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00edn hi\u1ec7u GPS c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb che khu\u1ea5t ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed b\u1ecb gi\u1ea3 m\u1ea1o, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1ebfu h\u1ecd s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ecb tr\u00ed. N\u1ebfu nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u1ecb tr\u00ed n\u00e0y quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t c\u00f4ng ty, c\u00e1ch theo d\u00f5i t\u00edn hi\u1ec7u GPS c\u0169ng n\u00ean t\u1ed3n t\u1ea1i trong c\u00f4ng ty. M\u1ed9t l\u1ef1a ch\u1ecdn kh\u00e1c l\u00e0 c\u00f4ng ty c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb kh\u00e1c nh\u01b0 Real-Time Kinematic (RTK) ho\u1eb7c Differential GNSS (DGNSS ho\u1eb7c DGPS).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ngo\u00e0i vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c th\u1ef1c ti\u1ec5n b\u1ea3o m\u1eadt n\u00e0y, ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u0169ng n\u00ean nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 c\u00e1c ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1edbi trong c\u00f4ng ngh\u1ec7. B\u1ea3o m\u1eadt IoT \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c xem x\u00e9t nghi\u00eam t\u00fac h\u01a1n trong th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y. Nghi\u00ean c\u1ee9u li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e1ch b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00e1c ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p c\u1ee5 th\u1ec3, gi\u00e1m s\u00e1t c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda li\u00ean quan \u0111\u1ebfn IoT v\u00e0 chu\u1ea9n b\u1ecb cho nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i quan tr\u1ecdng s\u1eafp t\u1edbi nh\u01b0 5G. Ng\u01b0\u1eddi d\u00f9ng c\u1ea7n hi\u1ec3u r\u1eb1ng IoT l\u00e0 m\u1ed9t l\u0129nh v\u1ef1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n, do \u0111\u00f3, b\u1ea3o m\u1eadt c\u1ee7a n\u00f3 s\u1ebd lu\u00f4n ph\u1ea3i bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i v\u00e0 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a n\u00f3.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u1ed5ng quan : Nh\u1eafc \u0111\u1ebfn k\u1ef7 nguy\u00ean s\u1ed1 h\u00f3a, kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00f4ng nh\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 b\u00f9ng n\u1ed5 c\u1ee7a Internet of Things (IoT) &#8211; m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb k\u1ebft n\u1ed1i v\u00e0 th\u00f4ng minh \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed quan tr\u1ecdng trong cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang ta. T\u1eeb c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb gia \u0111\u00ecnh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":11,"featured_media":7548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"","ocean_second_sidebar":"","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"default","ocean_display_header":"default","ocean_header_style":"","ocean_center_header_left_menu":"","ocean_custom_header_template":"","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"","ocean_menu_typo_font_family":"","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"","ocean_post_oembed":"","ocean_post_self_hosted_media":"","ocean_post_video_embed":"","ocean_link_format":"","ocean_link_format_target":"self","ocean_quote_format":"","ocean_quote_format_link":"post","ocean_gallery_link_images":"on","ocean_gallery_id":[],"footnotes":""},"categories":[80,17],"tags":[93,245,246,92],"class_list":["post-7538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-huong-dan-tai-lieu","category-bao-mat","tag-antivirus","tag-cach-bao-mat-iot","tag-iot","tag-ransomware","entry","has-media"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/11"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10146,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7538\/revisions\/10146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/vacif.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}