1 MBR

MBR-Master Boot Record (dịch nôm na là ban ghi quản lý khởi động) là chuẩn quản lý thông tin được IBM phát minh vào năm 1983. Cho đến thời điểm hiện này chuẩn này vẫn được sử dụng nhiều. MBR hỗ trợ dung lượng ổ cứng tối đa là 2TB và mỗi ổ đĩa chia được 4 phân vùng. Chuẩn MBR có khả năng tương thích với tất cả các phiên bản Windows hiện nay. Nhược điểm của MBR là chỉ hỗ trợ tối đa 2TB và 4 phân vùng.

2 GPT

GPT (GUID Partition Table) là một chuẩn mới có khả năng thay thế cho MBR với các tính năng và đặc điểm tốt hơn. Chuẩn GPT còn tương thích tốt với UEFI để thay thế cho BIOS. Ưu điểm của chuẩn GPT so với MBR là hỗ trợ dung lượng tối đa lên đến 256TB và có thể tạo ra 128 phân vùng trên ổ cứng.

3 Ưu điểm và nhược điểm từng loại

3.1 MBR

Ưu điểm:

Có khả năng hoạt động tốt trên tất cả các nền tảng Windows hiện nay, từ đó tương thích nhiều dòng máy tính đời mới và kể cả đời cũ.

Nhược điểm:

Dữ liệu MBR được lưu duy nhất trên 1 phân vùng, vì thế dễ phát sinh lỗi và khó khôi phục lại được.

Hỗ trợ tối đa 4 phân vùng chính. Nếu bạn muốn chia ổ cứng ra thành nhiều phân vùng, thì phải tạo phân vùng kiểu Logical (Extended Partition – phân vùng mở rộng), nhưng cách này lại bị hạn chế vài tính năng (như không thể boot, không thể cài Win,…).

3.2 GPT

Ưu điểm:

Dễ dàng khôi phục dữ liệu nếu có sự cố, vì định dạng GPT cho phép lưu trữ dữ liệu khởi động ở nhiều vị trí trên ổ cứng.

Có cơ chế tự động phát hiện và khắc phục lỗi (CRC32) từ một vị trí khác trên ổ cứng.

Hỗ trợ đến 128 phân vùng chính, với kích thước phân vùng cực lớn (lên đến 256 TB).

Sử dụng trên nhiều hệ điều hành: Windows, Linux,… kể cả MAC OS X của Apple.

Nhược điểm:

Chỉ hỗ trợ trên Windows 64-bit

4 Cách kiểm tra ổ cứng chuẩn GPT hay MBR

Để biết ổ cứng của mình đang dung là chuẩn MBR hay chuẩn GPT. Bạn  sử dụng lệnh diskpart trong Command Prompt rồi sau đó nhập tiếp list disk. Ở cột GPT ngoài cùng, nếu phân vùng của bạn có dấu sao thì ổ cứng của bạn theo chuẩn GPT.

Ổ cứng máy tính là thiết bị lưu trữ dữ liệu không thể thiếu của các loại laptop, máy tính để bàn. Không giống như Ram máy tính, khi ngắt nguồn điện thì ổ cứng sẽ không mất dữ liệu.

2 Phân loại ổ cứng máy tính

Có 2 loại ổ cứng phổ biến hiện nay

2.1 Ổ cứng HDD

Ổ cứng (HDD Hard Disk Drive) là loại ổ cứng truyền thống hay còn gọi là ổ cứng cơ học, nguyên lý hoạt động cơ bản là có một đĩa tròn làm bằng nhôm (hoặc thủy tinh, hoặc gốm) được phủ vật liệu từ tính, những chiếc đĩa này là nơi chứa dữ liệu. Giữa ổ đĩa có một động cơ quay để đọc/ghi, kết hợp với những thiết bị này là những bo mạch điện tử nhằm điều khiển đầu đọc/ghi trỏ đúng vào vị trí của đĩa khi đang quay để đọc dữ liệu.

Các loại ổ cứng HDD.

• HDD Internal: Đối với PC sẽ có kích thước là 3,5 inch và laptop sẽ là 2,5 inch. Ổ cứng loại này đa số sẽ có dung lượng lớn. HDD Internal có tốc độ đọc ghi dữ liệu khoảng 530 MB/s. Thông thường thì HDD Internal sẽ có giá khá rẻ hơn so với HDD External .
• HDD External: Có kích thước 2,5 inch và 3,5 inch. ổ cứng loại này được cung cấp năng lượng qua cổng kết nối USB hoặc Thunderbolt. Tuy nhiên, thị trường ổ cứng di động ngày càng phong phú đa dạng, với nhiều loại được thiết kế đặc biệt có khả năng lưu trữ rất lớn như Backup Plus Desktop với dung lượng lên tới 5 TB.

Ưu điểm và nhược điểm của HDD

Ưu điểm:

• Ổ cứng HDD được thiết kế với kiểu dáng đơn giả.

• Ổ cứng HDD Có khả năng lưu trữ được rất nhiều dữ liệu nhưng giá thành lại vô cùng hợp lý.

• Ổ cứng HDD có kích thước thường là 3,5’’ và 2,5’’ tương ứng với máy tính để bàn và laptop.

Nhược điểm:

• Sử dụng điện năng nhiều hơn SSD.

• Khi hoạt động phát ra tiếng ồn lớn.

• Bị ảnh hưởng bởi từ tính.

2.2 Ổ cứng SSD

SSD (Solid State Drive) có cấu tạo và nguyên lý hoạt động tương tự như bộ nhớ RAM đó là sử dụng các chip nhớ flash. SSD có nhiều phương thức kết nối không chỉ dừng lại ở SATA III có tốc độ tối đa 6Gbps mà còn PCIe lên đến 32 Gbps. Đây là dòng ổ cứng có tốc độ tốt nhất hiện nay

Các loại ổ cứng SSD

Tùy vào chuẩn kết nối mà có các loại ổ cứng SSD, các chuẩn phổ biến là SSD 2,5” SATA, mSATA, M.2. Bạn có thể xem ví dụ về ổ cứng SSD như hình dưới.

Ưu điểm và nhược điểm của SSD

Ưu điểm:

• SSD có tốc độc đọc ghi nhanh hơn HDD 2 lần, thậm chí tới 10 lần, đạt từ 550MB/s đến hàng ngàn MB/s

• Hoạt động ổn định, giảm tỷ lệ hư hỏng, an toàn cho dữ liệu.

• Vì là thể rắn nên hoạt động không gây ồn, ít tỏa nhiệt, tiết kiệm điện năng.

Nhược điểm:

• SSD có giá thành cao hơn HDD

1 Tại sao phải bảo vệ hệ điều hành của bạn

Trong những năm gần đây. Việt Nam luôn phải gánh chịu nhiều cuộc tấn công mạng quy mô ngày càng lớn, các cuộc tấn công thường hướng đến nhóm người dùng cá nhân và doanh nghiệp và gây ra thiệt hại hàng ngàn tỷ đồng. Hacker sử dụng nhiều cách như là tệp chứa mã độc, các đường link có chứa virus để âm thầm xâm nhập vào thiết bị máy tính của người dùng khi họ vô tình nhấn vào những liên kết đó hoặc tải tập tin về máy tính.

Điều này không chỉ có nguy cơ làm lộ thông tin quan trọng mà rất có thể hacker sẽ mã hóa toàn bộ dữ liệu  khiến cho người dùng không thể truy cập được file của mình, từ đó chúng sẽ đòi tiền chuộc để lấy lại dữ liệu.

Việc thực hiện các biện pháp bảo mật máy tính sẽ giúp chủ động phòng tránh các cuộc tấn công của virus và mã độc, giảm thiểu khả năng bị đánh cắp thông tin người dùng.

2 Các biện pháp bảo vệ hệ điều hành

2.1 Cập nhật phiên bản mới nhất cho hệ điều hành của mình

Thông thường, các bản cập nhật hệ điều hành và phần mềm sẽ chứa các bản nâng cấp tính năng và các bản vá sửa lỗi các phiên bản trước đó. Chính vì vậy, các nhà sản xuất luôn khuyến khích người dùng cập nhật liên tục các bản vá mới nhất của mình để tránh tạo sơ hở cho hacker xâm nhập.

2.2 Sử dụng các phần mềm diệt Virus chuyên nghiệp

Sử dụng các phần mềm diệt Virus được khuyến nghị  là cách an toàn để bảo vệ máy tính của bạn. Các phần mềm này thường được cập nhật liên tục dữ liệu về virus và có khả năng phân tích các hành vi lạ giúp phòng ngừa các cuộc tấn công, giúp bảo vệ và khôi phục dữ liệu của bạn. Những phần mềm diệt virus phổ biến như như Sophos Endpoint, Bkav, Kaspersky…

2.3 Không truy cập các liên kết lạ

Tình trạng bị mất thông tin tài khoản mạng xã hội đặc biệt là Facebook hoặc đánh cắp thông tin thẻ ngân hàng không phải là hiếm gặp, phần lớn người dùng bị đánh cắp thông tin khi ấn vào các liên kết không rõ ràng hoặc vô tình truy cập vào các trang web giả mạo.

2.4 Duyệt web an toàn

Chỉ truy cập các trang web tin cậy là biện pháp giữ cho máy tinh của bạn an toàn trước hacker

2.5 Không sử dụng phần mềm Crack

Bản quyền là vấn đề chưa được chú trọng tại Việt Nam nên hiện nay nhiều người dùng còn sử dụng các phần mềm lậu trên thiết bị của mình. Các phần mềm này thường chứa mã độc và virus, việc sử dụng chúng làm tăng nguy cơ bị tấn công cho máy tính của bạn.

2.6 Không kết nối với các thiết bị lạ

Người dụng nên hạn chế máy tính kết nối đến các thiết bị lưu trữ không rõ nguồn gốc. Tốt nhất nên quét virus trước khi mở các thiết bị này

Hệ điều hành trong tiếng Anh gọi là Operating System (viết tắt: OS), là một phần mềm nền tảng cho phép điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng như CPU, RAM, ổ cứng… và các tài nguyên phần mềm khác. Có vai trò trung gian trong việc giao tiếp giữa người sử dụng và thiết bị.

2 Chức năng của hệ điều hành

Hệ điều hành đóng vai trò kết nối người dùng và thiết bị. Theo đó, hệ điều hành sẽ quản lý phần cứng máy tính và các tài nguyên hệ thống ( quản lý bộ nhớ, quản lý CPU, quản lý mạng, quản lý thiết bị và quản lý hệ thống tập tin..).

Hệ điều hành còn giúp tối ưu hóa quá trình hoạt động của máy tính bạn, giúp xử lý các xung đột xảy ra giữa chương trình hệ thống và các chương trình khác trong quá trình sử dụng.

Ngoài ra còn cung cấp cho người dùng giao diện trực quan, giúp người dùng dễ dàng  sử dụng các phần mềm, ứng dụng trên máy tính.

3 Các loại hệ điều hành phổ biến trên máy tính

3.1 Hệ điều hành Windows

Hệ điều hành này được ra mắt năm 1985 bởi Microsoft. Từ đó đến nay có nhiều phiên bản thông dụng như Windows XP, Windows 7, Windows 8 và Windows 10. Đây là hệ điều hành có nhiều người sử dụng nhất trên máy tính từ trước tới nay.

Hiện nay phổ biến nhất là Windows 10. Giao diện người dùng của Windows 10 được thiết kế trực quen và tính năng bảo mật cũng được cải thiện cao hơn so với các hệ điều hành tiền nhiệm.

3.2 Hệ điều hành macOS

Hệ điều hành này được ra mắt vào năm 1984. MacOS được tạo ra bởi Apple và được cài sẵn trên tất cả các thiết bị máy tính của hãng. Tính đến nay đã trải qua khá nhiều phiên bản nâng cấp với tên gọi là các con vật thuộc họ nhà mèo như: Cheetah, Puma, Jaguar, Panther, Tiger, Leopard, Snow Leopard, Lion,…

So với tốc độ và độ mượt mà khi sử dụng thì MacOs hơn hẳn Windows và được người dùng đánh giá là ổn định, ít giật lag. Tuy nhiên macOS là phần mềm độc quyền và khá là kén thiết bị.

3.3 Hệ điều hành Linux

Linux ra đời vào năm 1991.

Hiện nay, có nhiều nhánh con của hệ điều hành này nổi tiếng trên thế giới như: Ubuntu, Fedora, Linux Mint,… từ các công ty hoặc từ cộng đồng cùng nhau chia sẻ phát triển, nhưng phổ biến nhất là Ubuntu.

Hệ điều hành linux miễn phí cho người dùng và bất kỳ ai đều có thể sửa chữa hoặc thay đổi.